Bir Performans Sanatçısı: Marina Abramovic

0
1495
views
© 2010 Scott Rudd www.scottruddphotography.com scott.rudd@gmail.com

Öncelikle performans sanatı nedir?

Performans sanatı –gösteri sanatı- şiir, müzik, dans, tiyatro gibi diğer alanları da kapsayan, izleyicinin önünde canlı olarak icra edilen ve izleyiciyi aktif, üretken, sanata dahil bir konuma getiren sanat biçimidir. Bu özellikleriyle birlikte performans sanatı provası ve tekrarı olmayan, yaşama en yakın sanat biçimlerinden birisidir. Yalnızca bir an için var olur. Bundan dolayı metanın dönüşümü için önemli olan yeniden üretime engel olur. Bu yüzden önceki geleneksel, biçimsel sanat anlayışının savunduğu ‘sonuç alınıp satılabilen bir nesneye dönüşebilmektedir ‘geleneğine karşıdır.

Görüldüğü üzere performans sanatı kendinden önceki sanat anlayışına ilişkin kabulleri ve önermeleri sorgulayarak, bunlara alternatif teknikler sunmuştur. Böylece sanatçının ve izleyicinin rolünü yeniden biçimlendirerek sanat yapıtının ve sanatın tanımını genişletmiştir. Kısaca amacı ise toplumdaki yerleşmiş kuralları, anlayışları reddetmek, karşı ve aykırı olmak, yeni, öncü olmak gibi kavramlarla ifade edilebilir.

Peki Marina Abramovic kimdir?

Sergilediği performanslarla, fiziksel ve zihinsel potansiyellerin sınırını zorlayan ve araştıran Sırp performans sanatçısıdır. Onun için sanatının nesnesi kendi bedenidir.Neden kendi bedeni? Çünkü devlet ve otoriteler, bizi ve bedenlerimizi -çoğunlukla hadlerini aşarak- belli şekillerde kullanmaya, terbiye etmeye çalışmaktadır. Oysaki yaşadığımız dünyaya dair verebileceğimiz en güçlü tepkiyi bedenlerimizle oluşturabiliriz. Fakat büyük çoğunluğumuz bedenlerimizi sorgulamadan kuralların içinde tutmayı, sistemin parçası olmayı seçiyoruz. Abramovic ise bu sessiz kalmış çoğunluğu temsilen bir eylemi bedeni üzerinden mesajlar, hikayeler, olaylar ve anlarla doldurup dünyaya sunmayı seçmektedir.

Rhythm-0 adlı performansında Abramovic, bir sergi mekanındaki masanın üzerine ekmekten silaha, kurşundan makasa ve gül dalına dek yerleştirdiği 72 nesneyi mekanı ziyaret edenlere, onlara hiçbir sorumluluk yüklemeden istedikleri gibi kendi üzerinde kullanma izni verdi. Bu performansın sonunda ,ilginç bir şekilde, insanların ellerine sınırsız bir otorite ve güç verildiğinde ne kadar saldırgan canlılara dönüştüklerine şahit olmamızı sağladı. Çünkü mekandakiler türlü şekillerde Abramoviç üzerinde giderek artan, sonunda silahın içine kurşunu koyup ona doğrultacak boyuta varan eylemlerde bulundular. Bu durum, eylemlerimizde sorumluluğun bize ait olmaması gibi bir durumla karşılaştığımızda vicdanı unutup nasıl da vahşi yaratıklara dönüştüğümüzü hatırlatmaktadır. Altı saatlik performansın sonunda ise Abramovic ona türlü işkenceler yapan izleyicilerin arasına karıştığında insanlar ondan uzaklaşmayı seçip, onunla göz göze gelememişlerdir. Burada da insanların kendi vicdanlarıyla yüzleşmede ne kadar zorlandıklarını vurgulamıştır.

NightseaCrossing performansında partneri Ulay ile birlikte bir masada günlerce karşılıklı oturarak, hareket etmeden, konuşmadan ve yemek yemeden Batı dünyasında giderek daha az itibar gören durumlar olan hareketsizlik ve sessizliği düşündürmeye çalıştılar.

“Tehlikenin tanımını zorlayan ve kurcalayan sanat benim ilgimi çekiyor. Ve dahası, izleyenin gözlemi burada ve şimdi olmalı. Dikkatini tehlikede toplamak, şimdiki zamanın, şu anın merkezine kurulmaktır. ”

 

İREM HASAR, BURCU SİMGE EROĞLU

Kaynakçalar : 

1.MarinaAbramovic: The Artist Is Present (film)                               2.dergipark.ulakbim.gov.tr/sduarte/article/download/1018003218/1018002767

.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here